Để chuẩn bị cho nhiệm vụ xây dựng hoàn thiện thể chế về bồi thường nhà nước, trong đó tập trung nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, ngày 18/11/2025, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo thực tiễn thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (Luật TNBTCNN) năm 2017 và những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới tại Hà Nội.
Hội nghị do Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú chủ trì với sự góp mặt của đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, ngành Trung ương như Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tài chính, cùng các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp và đại diện lãnh đạo các Sở, ngành tại Hà Nội và các địa phương lân cận. Đặc biệt Hội thảo còn có sự góp mặt của các chuyên gia, các nhà khoa học có kinh nghiệm và thực tiễn phong phú trong lĩnh vực bồi thường nhà nước.
Phát biểu khai mạc tại Hội nghị, Ông Cù Thu Anh, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cho biết, qua 8 năm triển khai thi hành Luật TNBTCNN và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đã góp phần nâng cao nhận thức pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức và người dân, doanh nghiệp, tác động lớn đến việc phòng ngừa hành vi vi phạm pháp luật của người thi hành công vụ trong thực thi nhiệm vụ, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thi hành công vụ, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, kiến tạo, phục vụ Nhân dân. Luật TNBTCNN năm 2017 đã thực sự đi vào cuộc sống và tiếp tục là một công cụ pháp lý quan trọng góp phần đáng kể vào việc bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại, bảo vệ lợi ích của Nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình triển khai thi hành Luật cũng đã bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc cần phải khắc phục. Đồng thời, trước những bối cảnh và yêu cầu mới đặt ra hiện nay cần phải thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại Quy định số 231-QĐ/TW ngày 17/01/2025 của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đảm bảo phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính thì việc sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là hết sức cần thiết.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã được nghe tham luận của Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường nhà nước, trong đó đã đánh giá kết quả thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, những hạn chế, bất cập của một số quy định trong Luật TNBTCNN trong quá trình thực tiễn thi hành, đồng thời nêu ra bối cảnh và yêu cầu mới đặt ra trong việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Theo đó, việc sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN tập trung vào các vấn đề cụ thể như sau:
Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật TNBTCNN để thể chế hóa quy định tại điểm 1.3 khoản 1 Điều 5 Quy định số 231-QĐ/TW ngày 17/01/2025 về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực
Thứ hai, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật TNBTCNN để đảm bảo phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính
Thứ ba, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật TNBTCNN nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện Luật
Tại Hội nghị các đại biểu đại diện cho bộ, ngành trung ương như Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Cục Quản lý thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp, cũng như địa phương và các chuyên gia, nhà khoa học có kinh nghiệm và thực tiễn trong công tác bồi thường nhà nước đã đưa nhiều ý kiến quan trọng, tập trung vào đánh gia tình hình triển khai thi hành Luật TNBTCNN tại các cơ quan, đơn vị, địa phương cũng như nêu bật những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thi hành Luật. Đặc biệt các đại biểu đã đề xuất nhiều nội dung quan trọng để nghiên cứu, hoàn thiện các quy định của Luật TNBTCNN trong thời gian sắp tới như quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, cơ quan giải quyết bồi thường, trình tự, thủ giải quyết bồi thường, việc cấp phát kinh phí bồi thường và chi trả tiền bồi thường, trách nhiệm hoàn trả, công tác quản lý nhà nước về bồi thường nhà nước…
Bế mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đã chỉ đạo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý để kịp thời tham mưu cho Lãnh đạo Bộ trong quá trình thực hiện sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, trong đó cần trong đó cần bám sát một số định hướng, nội dung lớn sau đây:
Thứ nhất, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, rà soát để đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành khi xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN.
Thứ hai, rà soát sửa đổi các quy định của Luật TNBTCNN bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính trong công tác bồi thường nhà nước.
Thứ ba, kịp thời khắc phục những bất cập, vướng mắc tồn tại trong quá trình tổ chức triển khai thi hành Luật TNBTCNN nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác này trong thời gian tới.
Để đảm bảo hiệu quả, chất lượng trong quá trình tham mưu thực hiện sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN, Thứ trưởng đề nghị Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước chủ động phối hợp với các cơ quan có liên quan xây dựng báo cáo tổng kết thi hành Luật TNBTCNN để có cái nhìn tổng thể, khách quan phục vụ cho việc sửa đổi, bổ sung Luật được toàn diện. Mặt khác, cần chủ động, khẩn trương, tập trung mọi nguồn lực xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN đảm bảo chất lượng và đúng tiến độ.
